Trả lời nhanh: 5 kinh nghiệm thanh nhạc và học hát cho người mới
Top 5 kinh nghiệm thực tế về thanh nhạc và học hát dưới đây, chúng tôi đúc kết từ những buổi hướng dẫn học viên mới chập chững vào nghề.
Học thở trước, luyện đều mỗi ngày, chọn bài hợp tông, ghi âm để tự nghe, và tìm người hướng dẫn phù hợp. Đây là năm việc quyết định bạn tiến bộ nhanh hay chậm khi học thanh nhạc. Mỗi kinh nghiệm dưới đây đều có tiêu chí áp dụng và hạn chế riêng, không phải cứ làm đủ năm việc là chắc chắn hát hay.
Vì sao nhiều người tự học hát mãi không tiến bộ
Chỉ hát theo bài yêu thích, lặp đi lặp lại mà không luyện kỹ thuật nền, là lý do phổ biến nhất khiến nhiều người giậm chân tại chỗ suốt cả năm trời.
Hát sai cách lâu ngày còn gây khàn tiếng, thậm chí ảnh hưởng tới dây thanh quản, tức bộ phận rung tạo ra âm thanh trong cổ họng. Nhiều người tưởng khàn tiếng chỉ là do hát nhiều, nhưng thực chất nguyên nhân thường nằm ở cách lấy hơi và đẩy hơi sai từ đầu.
Kinh nghiệm 1: Học hơi thở trước khi học bài
Thở bụng, tức hít sâu để bụng phình ra thay vì chỉ nâng vai lên, là kỹ thuật nền tảng chúng tôi luôn dạy trước tiên. Giữ hơi ổn định trong lúc hát giúp câu hát không bị đứt quãng giữa chừng, âm thanh cũng đầy đặn hơn hẳn.
Bài tập đơn giản chỉ cần 10 phút mỗi ngày: hít vào bằng bụng, giữ vài giây, rồi thở ra đều đặn thành tiếng “sss” kéo dài. Hạn chế thật là cần có người chỉnh tư thế ban đầu, vì tự tập một mình rất dễ nâng vai lên thay vì phình bụng mà không hề nhận ra.
Kinh nghiệm 2: Luyện ngắn mỗi ngày thay vì hát nhiều một buổi
Với người đi làm bận rộn, chúng tôi thường gợi ý lịch luyện 15-20 phút mỗi tối, thay vì dồn hết vào cuối tuần rồi hát liên tục hai ba tiếng. Luyện dồn một buổi dễ khiến dây thanh mệt, hôm sau còn khàn hơn cả trước khi tập.
Khởi động giọng trước khi hát cũng là bước không nên bỏ qua, giống như khởi động cơ trước khi chạy bộ. Chỉ cần vài phút ngân nga âm “mi-mi-mi” hoặc “ma-ma-ma” ở quãng giọng thoải mái, trước khi vào bài hát chính thức.
Kinh nghiệm 3: Chọn bài hợp tông giọng
Quãng giọng, tức khoảng từ nốt thấp nhất tới nốt cao nhất bạn hát thoải mái, cần xác định trước khi chọn bài. Cách xác định cơ bản là thử hát một câu quen thuộc ở vài tông khác nhau, xem tông nào hát thoải mái, không phải gồng cổ hay hụt hơi.
Hạ tông bài hát xuống cho vừa quãng giọng của mình, thay vì cố gân cổ hát đúng tông gốc của ca sĩ, là lựa chọn khôn ngoan hơn nhiều. Nhiều bài hát nổi tiếng vốn được viết cho quãng giọng đặc biệt cao hoặc thấp, hát đúng tông gốc không phải lúc nào cũng hợp với mọi người.
Kinh nghiệm 4: Ghi âm và tự nghe lại
Ứng dụng ghi âm có sẵn trên điện thoại là công cụ đơn giản nhất để tự đánh giá giọng hát của mình, vì tai nghe trực tiếp lúc hát thường khác hẳn âm thanh phát ra ngoài.
- Lỗi phổ âm sai, hát nhầm dấu thanh của từ, tiếng Việt có sáu thanh điệu nên lỗi này khá phổ biến
- Lỗi ngân dài chỗ không cần thiết, làm câu hát nghe rườm rà
- Lỗi hụt hơi ở cuối câu dài, giọng yếu dần rõ rệt về phía cuối
Một số ứng dụng còn hỗ trợ chỉnh tông ngay trên điện thoại, giúp bạn thử nghe bài hát ở nhiều tông khác nhau trước khi quyết định tông phù hợp nhất với mình. Nếu bạn đang tìm hiểu thêm công cụ số miễn phí cho việc luyện tập, có thể tham khảo top 10 công nghệ và nền tảng số miễn phí đáng dùng cho người làm nhạc tự do mà chúng tôi từng tổng hợp.
Kinh nghiệm 5: Chọn thầy, lớp hoặc khóa online phù hợp
Học một kèm một giúp thầy chỉnh sửa sát từng lỗi cá nhân, phù hợp người muốn tiến bộ nhanh và có ngân sách thoải mái hơn. Học nhóm chi phí thấp hơn, phù hợp người thích không khí học cùng bạn bè, nhưng thời gian thầy dành cho mỗi người sẽ ít hơn hẳn.
Học online qua khóa quay sẵn tiện lợi về thời gian, phù hợp người bận rộn không sắp xếp được lịch cố định. Hạn chế là không ai chỉnh trực tiếp tư thế hay hơi thở của bạn theo thời gian thực, nên dễ tự tập sai mà không biết.
Trước khi đóng học phí, nên hỏi rõ giáo trình cụ thể, số buổi, và chính sách nếu cảm thấy không hợp sau vài buổi đầu, đây là điều cần kiểm chứng kỹ chứ không nên chỉ tin vào quảng cáo trên mạng.
Giữ giọng khỏe khi luyện hát
Uống đủ nước trong ngày giúp dây thanh không bị khô, hát cũng đỡ mệt hơn hẳn so với khi cổ họng khô rát. Nghỉ giọng đầy đủ sau buổi tập dài, tránh nói chuyện quá nhiều ngay sau khi vừa luyện hát căng.
Tránh hát khi đang viêm họng hoặc khàn tiếng nặng, vì lúc này dây thanh đang sưng, cố hát dễ làm tổn thương lâu dài hơn. Nếu khàn tiếng kéo dài quá một đến hai tuần dù đã nghỉ ngơi, đây là dấu hiệu nên đi khám tai mũi họng, thay vì tự đoán là do luyện tập bình thường.
Câu hỏi thường gặp
Người lớn tuổi có học hát được không?
Hoàn toàn được, dù tốc độ tiến bộ có thể chậm hơn người trẻ một chút. Bạn có thể tham khảo thêm học thanh nhạc cho người lớn tuổi có muộn không và nên bắt đầu từ đâu mà chúng tôi từng viết riêng cho nhóm đối tượng này.
Bao lâu thì hát hay hơn rõ rệt?
Với người luyện đều 15-20 phút mỗi ngày, thường sau khoảng hai đến ba tháng đã thấy rõ sự khác biệt về hơi thở và độ ổn định giọng, nhưng còn tùy nền tảng ban đầu của từng người.
Tự học hát qua YouTube có hiệu quả không?
Có hiệu quả với phần lý thuyết cơ bản và bài tập khởi động, nhưng khó phát hiện lỗi tư thế, lỗi hơi thở của chính mình nếu không có người chỉnh trực tiếp hoặc ghi âm để tự đối chiếu thường xuyên.
Giọng yếu có luyện thành giọng khỏe được không?
Có thể cải thiện đáng kể qua luyện thở và khởi động đúng cách, nhưng cần kiên trì đều đặn, không phải luyện vài buổi là thấy hiệu quả ngay. Nếu đang tìm thiết bị hỗ trợ luyện tập tại nhà, bạn cũng có thể tham khảo thêm mẹo chọn mua tai nghe monitor giá rẻ cho người mới học thu âm, hoặc xem thêm nguồn đời sống khác tại ihost.com.vn để tham khảo thêm.
